مجله درمان سرا

بازی های آنلاین به کودکان چه آسیب هایی میزند

بازی های آنلاین به کودکان چه آسیب هایی میزند
محبوب ترین واژه ای که می تواند کودکان را به وجد بیاورد و موجب ذوق و شوق آنان گردد، واژه بازی است. بازی در تعریف به فعالیتی اختیاری گفته می شود که هدف آن در ظاهر سرگرمی و تفریح در اوقات فراغت است

محبوب ترین واژه ای که می تواند کودکان را به وجد بیاورد و موجب ذوق و شوق آنان گردد، واژه بازی است. بازی در تعریف به فعالیتی اختیاری گفته می شود که هدف آن در ظاهر سرگرمی و تفریح در اوقات فراغت است اما این تنها هدف ظاهری آن است، بازی علاوه بر ایجاد سرگرمی، منجر به شکل گیری شخصیت کودک و آماده سازی او برای بر عهده گرفتن نقش هایش در بزرگسالی است. علاوه بر همه این موارد بازی کودکان به نوعی پاسخ به نیازهای جامعه نیز می باشد. کودکان در بازی های کودکانه خودشان مفاهیم مهمی را یاد می گیرند که برخی از این مفاهیم برطرف کننده نیازهای اساسی هر جامعه ای است. مفاهیمی همچون موازین آداب و معاشرت و ارتباطات اجتماعی، آداب و سنن، باید و نباید ها و ارزش های جامعه و بسیاری از موارد دیگر همگی در بازی های کودکانه قابل یادگیری است.

گذر زمان و ورود فناوری های ارتباطی به زندگی بشر علاوه بر اینکه مسائل زندگی روزمره بزرگسالان را تغییر داده است در بازی های کودکان نیز ورود پیدا کرده است؛ به طوری که سبک و روش بازی کودکان را تغییر داده است. در بازی های سنتی کودکان از وسایل بازی و همسالان خود در بازی بهره می گیرند، ولی امروزه کامپیوترهای شخصی، تلفن های هوشمند و کنسول های بازی جای آن ها را گرفته اند. از جمله دلایل گرایش کودکان و نوجوانان به بازی های کامپیوتری و نوع پیشرفته تر آن یعنی بازی های آنلاین و استفاده کمتر از وسایل بازی؛ تغییر سبک زندگی، ورود فرهنگ های بیگانه و تضعیف فرهنگ ایرانی، بالا رفتن سطح رفاه اجتماعی و افزایش تمایل افراد به داشتن فضای خصوصی و همچنین جذابیت های تصویری و حرکتی بسیار بالای این بازی ها می باشد.

با کم شدن ارتباطات خانوادگی و تبدیل خانواده ها به خانواده های تک فرزندی، بازی های کامپیوتری سهم بیشتری از اوقات فراغت کودکان را به خودش اختصاص داده است.

اما این بازی ها در مقایسه با بازی های سنتی آسیب های زیادی را بر کودکان وارد می نماید. بازی های سنتی به گفته بسیاری از روانشناسان می تواند ترمیم کننده بسیاری از آسیب های شخصیتی و خانوادگی برای کودکان باشد؛ در حالیکه بازی های کامپیوتری و آنلاین این مزیت را دارا نیستند بلکه خودشان آسیب زننده و ایجاد کننده بسیاری از ناهنجاری های روحی و اجتماعی خواهند بود. علاوه بر همه موارد ذکر شده بازی های آنلاین که در آن همزمان چندین نفر می توانند مشغول بازی شوند، کودکان ما را در معرض خطرات فضای سایبری قرار خواهند داد. این خطرات عبارتند از:

1- مزاحمت های سایبری.2-شکارچیان آنلاین. 3- سرقت هویت. 4- دانلود نرم افزارهای مخرب و جاسوسی.

شاید بسیاری از والدین در جریان این خطرات و اینکه چگونه بازی های آنلاین می تواند کودکانشان را در معرض این خطرات قرار دهد نباشند. برای افزایش آگاهی والدین باید گفت: بسیاری از بازی های آنلاین فضا و بستر مناسبی برای بروز انواع خطرات و جرائم سایبری است. بسیاری از کودکان و نوجوانان برای کسب آرامش وارد دنیای آنلاین می شوند، آن ها فکر می کنند هویتشان در این فضا پنهان است اما نمی دانند که مجرمان با زیرکی و با استفاده از ترفندهای ساده از ناآگاهی آن ها استفاده کرده و آنان را در جهت مقاصد خودشان از سرقت هویت گرفته تا بهره کشی جنسی پیش خواهند برد. برای مثال در بسیاری از بازی های آنلاین که هم زمان چند نفر مشغول بازی هستند امکان چت و حتی مکالمه از طریق وب کم و هدفون وجود دارد. مجرمان در بازی به کمک فرزند شما در شکست یک دشمن فرضی و یا کمک برای پیروزی بر رقیبان دیگر می شتابند و از این طریق اعتماد آنان را جلب کرده و با آنان تجربیات مشترکی را ایجاد می نمایند؛ این تجربیات مشترک زمینه ساز ارتباطات نزدیک تر و پرسیدن سؤالات شخصی از فرزند شما خواهد بود، حتی در برخی موارد مجرمان به دنبال قرار دادن کودکان در مقابل والدین شان و نشان دادن خودشان به عنوان تنها حامی کودک شما هستند تا از این طریق اعتماد آنان را جلب نمایند. نتیجه همه این ها رد و بدل شدن پیام های غیر اخلاقی، چت های تصویری، ملاقات های حضوری و در نتیجه بهره کشی جنسی از فرزند شما خواهد بود.

از خطرات دیگر این بازی ها سرقت هویت و ورود به حریم خصوصی فرزند شما با استفاده از ناآگاهی اوست. برخی از کودکان و نوجوانان در این بازی ها کدکاربری و رمز عبورهایی را ایجاد می کنند که حاوی اطلاعات هویتی آن هاست و یا در مکالمات چندجانبه ای که در حین بازی جریان دارد در مقابل پیام هایی که از آنان درخواست اطلاعات شخصی می نماید، به راحتی اطلاعاتشان را افشاء می نمایند و مجرمان را به حریم شخصی شان راه می دهند.

از برخی بازی ها با عنوان رایگان نام برده می شود، اما در واقعیت رایگان نیستند و در جریان بازی برای ارائه برخی از خدمات همانند خرید تجهیزات برای ادامه مبارزه و مواردی از این قبیل درخواست شارژ از فرزند شما می نمایند. فرزندان شما به علت ناآگاهی شماره کارت و سایر اطلاعات حساب شما را با دریافت از شما برای کسر مبلغ وارد نموده و زمینه را برای سرقت از حساب شما فراهم می نمایند.

برخی دیگر از بازی ها حاوی تروجان ها و نرم افزارهای جاسوسی و مخربی هستند که هنگام دانلود بر روی کامپیوتر شما نصب شده و به راحتی شما را در معرض سرقت هویت و اطلاعات شخصی قرار می دهند.

همه موارد ذکر شده از خطراتی است که علاوه بر تهدید هویت کودکتان، اطلاعات و هویت شما را به عنوان والدین آن ها مورد تهدید قرار می دهد، اما علاوه بر این خطرات، آسیب های فردی و اجتماعی نیز بر فرزند شما وارد خواهد آمد که بعضاً جبران آن ها در آینده بسیار دشوار خواهد بود. از جمله این آسیب ها عبارتند از:

1-افزایش رفتارهای پرخاشگرانه

این بازی ها با استفاده از تصاویر پرتحرک و صداهای مهیج، دنیایی از هیجان و خشونت را برای کودکان شما مهیا می نمایند. در اکثر این بازی ها محیط های داستانی تخیلی وجود دارند که هدفشان کشتن یک هیولا، کسب تجربه و پیداکردن گنجینه است. این محیط های خشن و پر استرس منجربه شکل گیری رفتارهای پرخاشگرانه در کودکان و نوجوانان خواهد شد؛ همچنین مطالعات نشان داده است نوجوانانی که بازی های تک نفره را انتخاب می نمایند، دیدگاه مجزا از جامعه پیدا خواهند کرد و همین امر منجر به پرورش تفکرات و گرایشات پرخاشگرانه در آن ها خواهد شد.

2- انزوای اجتماعی

انزوا یکی دیگر از تأثیرات منفی بازی های آنلاین است. کودکان و نوجوانان به جای حضور در اجتماع و مراوده و بازی با همسالانشان، وقت خود را به بازی های کامپیوتری می گذرانند و از لحاظ اجتماعی منزوی می شوند. این کودکان در بسیاری از فعالیت های فوق برنامه و کلاس های ورزشی شرکت نمی نمایند. این انزوا منجر به شکل گیری ویژگی هایی از قبیل خجالتی و کم حرف بودن در آنان می گردد و بسیاری از مفاهیمی را که تجربه با همسالان بودن به آنان آموزش می دهد را کسب نمی کنند.

3- یادگیری ارزش های غلط

در کنار ایجاد رفتارهای نادرست، این بازی ها به کودکان و نوجوانان ارزش های غلطی را یاد می دهند. در این بازی ها زنان به عنوان شخصیت های ضعیف، درمانده و محرک جنسی ترسیم می شوند. در بسیاری از بازی ها مسائل اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشورهای مسلمان مورد هدفگذاری و توهین قرار می گیرد. برای مثال در یکی از بازی ها با نام پنج کشور مسلمان که نام ایران هم در بین آن ها بوده به عنوان کشورهای حامی تروریست معرفی شده اند. در واقع برخی از این بازی ها تبدیل به میدانی برای سرکوب آراء و عقاید مسلمانان شده است. در برخی دیگر از این بازی ها از الفاظ و رفتارهای زشت و رکیک در بازی مورد استفاده قرار می گیرد و حتی در برخی از آن ها برای ارائه جایزه از تصاویر مستهجن استفاده می گردد. همه این موارد انتقال دهنده ارزش های غلط به فرزندانمان می باشد.

4- افت تحصیلی

این یکی از جدی ترین تأثیرات بازی های آنلاین بر روی نوجوانان است. ساعت ها بازی بر روی عملکرد تحصیلی فرزندانتان تأثیر خواهد گذاشت. آن ها به دلیل مشغولیت طولانی مدت به بازی دچار بدخوابی شده و این موضوع منجر به کاهش تمرکز آنان خواهد شد. زمان هایی را که باید صرف رسیدگی به تکالیف مدرسه شان کنند، پای بازی های کامپیوتری می نشینند و همین موضوع منجر به افت تحصیلی آنان می گردد.

5- اثرات سوء بر سلامت

بازی بیش اندازه بر روی سلامت کودکان نیز تأثیرگذار است. کودکان و نوجوانان با گذراندن ساعت های زیاد در بازی های کامپیوتری و آنلاین از فعالیت هایی که به حفظ سلامت جسمی و تناسب اندام آنان کمک می کند دور می مانند. مشغولیت زیاد به این بازی ها منجر به اختلال در سیستم عصبی، دردهای عضلانی، بی حسی در دست ها و شانه ها و آرنج آنان و آسیب به شبکه بینایی چشمشان به دلیل تمرکز زیاد خواهد شد.


دیگر آسیب هایی که در تحقیقات متعدد ثابت شده اند عبارتند از:

1-افزایش علائم اختلالات عاطفی.
2-افزایش نشانه های اختلالات رفتاری.
3-افت عملکرد حافظه کلامی.
4-مشکلات نقص توجه همانند بیش فعالی، ADD،ADHD.
5-کاهش قابل توجه مرحله REM خواب.
6-مشکلات تعاملی بین اعضای خانواده.
7-تغییرات در توجه انتخابی دیداری.

با توجه به خطرات و آسیب های ذکر شده لازم است والدین اطلاعات خود در مورد این بازی ها و نکات امنیتی مربوط به آن ها بالا ببرند. برخی از این نکات عبارتند از:

1-بازی های کامپیوتری را از سایت های معتبر که اعتبار آن ها مورد تأیید است دانلود نمایید.
2-برای دوری از شکل گیری ارزش های غلط در فرزندانتان سعی کنید از بازی های ساخت داخل استفاده نمایید.
3-بهتر است شما هم هنگام بازی در کنار فرزندتان حضور داشته باشید و حتی در بازی با آنان مشارکت نمایید تا از نزدیک بر عملکرد آنان نظارت داشته باشید.
4-از برخی نرم افزارهای نظارتی که امکان ضبط فعالیت ها و تصاویر مانیتورتان را به صورت دوره ای دارد استفاده نمایید.
5-محدودیت زمانی برای بازی فرزندتان تعیین نمایید.
6-به دلیل خطرات استفاده از وب کم، هنگام بازی فرزندتان از خاموش بودن وب کم کامپیوترتان مطمن شود . براساس تحقیقاتی که در آمریکا صورت گرفته است، سالیانه 4500 وب کم در این کشور هک شده است. وب کم یکی از ابزارهای بسیار پرخطر است.
7-به فرزندانتان حفاظت از هویت و اطلاعات شخصی را یاد دهید تا هر کسی را وارد حریم شخصی شان نکنند و اطلاعات شخصی شان را در اختیار آنان قرار ندهند.