مجله درمان سرا

تغییراتی که در سه ماهه دوم بارداری رخ میدهد

تغییراتی که در سه ماهه دوم بارداری رخ میدهد
با ورود به سه ماهه دوم بارداری،حاملگی خانمها مشخص تر می شود چون جنین رشد کرده و شکم برجسته می شود.بدن زنان به افزایش سطح هورمونها عادت میکند

با ورود به سه ماهه دوم بارداری،حاملگی خانمها مشخص تر می شود چون جنین رشد کرده و شکم برجسته می شود.

در این مرحله احتمالاً بدن زنان به افزایش سطح هورمونها عادت کرده ، بنابراین دوباره انرژی قبلی خودشان را پیدا می کنید ، تهوع و استفراغها از بین می روند و همچنین با وجودی که پستانها باز هم بزرگ می شوند ولی دیگر حساس نیستند ...

از آنجایی که از این زمان دندانهای شیری و دائمی جنین شروع به ساخته شدن و کلسیفیه شدن ( جمع شدن کلسیم در آنها و سفت شدن آنها ) می کنند و استخوانها نیز آهکی می شوند ، مصرف روزانه 3-4 لیوان شیر و سایر لبنیات توسط مادر نقش بسزایی در این امر مهم بازی می کند . البته اگر هم مادر لبنیات را مصرف نکند ، معمولاً برای جنین اتفاقی نمی افتد ، چرا که او کلسیم مورد احتیاج استخوانها و دندانهایش را از کلسیم ذخیره شده در استخوانهای مادر تأمین می کند و احتمال دارد بعد ها مادر دچار پوکی و مشکلات استخوانی شود .

با بزرگ شدن رحم ، احتمالاً متوجه می شوید که مرکز ثقل بدنتان به طرف جلو متمایل شده بنابراین ممکن است با افزایش انحنای کمر ، از کمر درد شکایت داشته باشید ، پس باید مواظب وضعیت بدن خود مخصوصاً موقع نشستن و بلند کردن اشیاء باشید.


دستورات زیر را برای رفع کمر درد بکار ببرید :

- برای مدت زیادی روی پاهایتان نایستید .

- هنگام ایستادن بهتر است چهار پایه کوچکی زیر یک پا بگذارید و مرتب پاها را عوض کنید .

- از برداشتن اشیاء سنگین خودداری نمایید و توازن بار را در دو دستتان برقرار کنید ( یک بار سنگین را دو قسمت کنید و با دو دست نگه دارید ).

- کفش پاشنه کوتاه بپوشید .

- گن یا شکم بند حاملگی در رفع کمر درد ناشی از حاملگی بسیار مؤثر است .

- با دستور ماما یا پزشکتان ورزش کنید .

- هنگام بغل کردن کودک سعی کنید بیشتر بنشینید و کمتر بایستید .

- سعی کنید از یبوست دوری کنید .

- مصرف استامینیفون ضرری ندارد . اما اگر درد طولانی شد و با وجود دستورات قبلی و یا مصرف استامینیفون فرقی پیدا نشد حتماً به ماما یا پزشکتان مراجعه کنید .

- هنگام خوابیدن روی پهلوی چپتان بخوابید (باعث افزایش جریان خون به رحم می شود) و پاهایتان را خم کنید. یک بالش پشت کمرتان ، یکی بین پاهایتان و یکی هم زیر شکمتان قرار دهید. این حالت در رفع کمر درد بسیار مؤثر است .

- کمپرس گرم و یا حوله گرم روی کمرتان قرار دهید (البته مواظب باشید دمای آن خیلی بالا نباشد و یا مدت استفاده طولانی نشود چون می تواند باعث برخی ناهنجاریهای جنینی شود) .

- مصرف کلسیم را فراموش نکنید . کمبود کلسیم می تواند باعث گرفتگی عضلات شود .

- به صورت چهار دست و پا قرار گیرید ،زانوها و دستها روی زمین، سعی کنید سر و لگنتان در یک محور باشند وسط کمرتان را به طرف بالا بلند کنید و انحنا دهید . سپس به آرامی آنرا پایین بیاورید تا صاف شود . با بلند کردن انحناء کمر سرتان را به پایین رها کنید سپس هنگامی که کمرتان را صاف می نمایید سرتان را نیز بالا بیاورید .

- هنگامی که از روی زمین می خواهید چیزی را بلند کنید ، به صورت سر پا بنشینید و آنرا بلند کنید نه آنکه روی کمرتان خم شوید .

در این حین پاهای شما هم ممکن است دچار مشکل شوند ، هر چه باشد آنها هستند که افزایش وزن شما ، جنین در حال رشد و طرز راه رفتن جدیدتان که گاهی خنده دار هم می شود را تحمل می کنند .


برای آسایش بیشتر پاها در حاملگی بهتر است نکات زیر را رعایت کنید :

- از پوشیدن شلوارهای رکابدار اجتناب کنید (ورم ممکن است باعث فرو رفتن رکاب به کف پاهایتان شود و باعث تحریک گردد) .

- کفش هایی بپوشید که کاملاً اندازه و راحت هستند .

- کفشهایتان را چند بار در روز عوض کنید .

- کمی ورزش کنید

- پاهایتان را مدتی بالا نگه دارید .

- هرگاه فرصت دارید ، کفشهایتان را در آورید و انگشتان پاهایتان را تکان دهید تا جریان خون پاها افزایش یابد .

- از ایستادن برای مدت طولانی جداً خودداری کنید .

- بهترین کفش برای خانم های باردار دارای پاشنه 2 سانتیمتر هستند. گودی پا را به خوبی پر می کنند و بند و سگک قابل تغییر دارند .

یکی از علایم ناراحت کننده در برخی از خانم های حامله سوزش و درد مچ دست و انگشتان می باشد . حدود 25 درصد از زنان حامله از چنین مشکلی شکایت دارند و معمولاً با حرکات تکراری دست به وجود می آید . در طی حاملگی تغییرات هورمونی و افزایش وزن می تواند عصبی را که به شصت و سه انگشت اوّل می رود تحریک کند و سوزش و درد در آنها به وجود آورد . افرادی که ماشین نویسی می کنند و یا بیشتر رانندگی می کنند و یا هر کاری که بیشتر با دستهایشان ارتباط دارد انجام می دهند ، بیشتر در معرض چنین حالتی قرار دارند .


برای کاهش و یا از بین بردن چنین علائمی بهتر است به نکات زیر توجه شود :

- وضعیت نشستن و یا ایستادن مناسبی را حفظ کنید .

- در بین کارها استراحت کافی داشته باشید ، دستهایتان را به طرف جلو بکشید ، آنها را باز کنید و سپس مشت کنید و به طرف بالا ببرید و به آرامی مشتتان را بچرخانید .

- از خم نگه داشتن مچتان به مدت طولانی جلوگیری کنید ( مثلاً دستتان را برای مدت زیادی زیر چانه تان تکیه ندهید و یا زیر بالش خم نکنید و از این قبیل مسائل).

در صورتی که این نکات به شما کمکی نکرد ، حتماً به ماما یا پزشکتان اطلاع دهید ، ممکن است برای دست شما آتل تجویز کند و یا ممکن است احتیاج به فیزیوتراپی داشته باشید .

از سه ماهه دوم حاملگی، برخی از خانمها متوجه افزایش ترشحات واژینال یا رحمی می شوند. تغییر اسیدیته واژن در حاملگی، بروز بیماریهای قارچی واژن را تشدید می کند. شستشو با کمی جوش شیرین در آب می تواند تا حدودی آنرا بهبود بخشد. رعایت بهداشت، خشک نگه داشتن لباس زیر، تعویض روزانه آن، شستشوی مرتب لباس زیر و خشک کردن آن در معرض آفتاب بسیار اهمیت دارد. با وجود همه این مسائل، در صورتی که برای شما چنین مشکلی پیش آمد حتماً به ماما یا پزشکتان مراجعه نمایید تا آنرا درمان کند .

برخی خانم های باردار از گرفتگی ماهیچه ساق پا مخصوصاً در شب شکایت دارند . این حالت تا حدودی طبیعی است ولی حتماً آنرا به ماما یا پزشکتان اطلاع دهید تا در صورت لزوم درمان کند . قبلاً گرفتگی پا را فقط به کمبود کلسیم نسبت میدادند ولی تحقیقات جدید کمبود منیزیم را نیز مؤثر می دانند . معمولاً با مصرف تقویتهای دوران بارداری مقدار مورد نیازتان تأمین می شود .سعی کنید شصت پاهایتان را به طرف جلو خیلی نکشید ( به حالت اشاره ) و قبل از خوابیدن مدتی پاهایتان را صاف و کشیده قرار دهید . در صورتی که انقباض در عضلات پاهایتان رخ داد با ماساژ دادن و یا گشیدن حوله گرم بر روی آن از شدت انقباض بکاهید . ایستادن بر روی یک سطح سرد هم گاهی مؤثر واقع می شود البته درد مدام ساق پا ، مخصوصاً اگر همراه با واریس باشد مسأله جدی است و حتی می تواند خطرناک باشد . در صورت بروز چنین حالتی به هیچ وجه نباید آنرا ماساژ دهید چرا که می تواند باعث عبور لخته خون گردد . حتماً چنین وضعیتی را به ماما یا پزشکتان گزارش دهید .

برخی خانمهای باردار از گرفتگی گوشها و احتقان و پر خونی بینی و حتی خون دماغ شدن مکرر شکایت دارند باید بدانید که این مسأله هم طبیعی است ( البته بیشتر در زمستان رخ می دهد ) در صورتی که این مشکل برای شما بروز کرد مطوئن باشید آب وو مایعات کافی دریافت می کنید . سعی کنید هوای خانه را مرطوب نگه دارید ( از بخور استفاده کنید ) ، می توانید داخل بینی تان را با کمی وازلین چرب کنید و میوه های غنی از ویتامین C مصرف کنید مصرف لبنیات در این مواقع شرایط را بدتر می کند .بنابراین مصرف آنها را محدود کنید و کلسیم مورد نیازتان را از سایر منابع تأمین نمایید مانند بادام ، کنجد و روغن آن ، فندق و ... می توانید حوله ای را با آب گرم مرطوب کنید و روی بینی ، گونه و پیشانی خود قرار دهید . با این که این درد امری طبیعی است ، با این حال آنرا به ماما یا پزشکتان اطلاع دهید .

تعدادی از خانم های حامله (مخصوصاً شکم اوّلها) از درد زیر دل و ناحیه تناسلی شکایت دارند. این درد به علت کشیدگی رباطهایی است که رحم را نگه می دارند و همچنین آماده شدن استخوانهای تناسلی یا شرمگاهی برای زایمان . اما با این حال در صورت بروز چنین دردهایی حتماً به ماما یا پزشکتان مراجعه نمایید، چرا که ممکن است علامت مسائل خطرناکی مانند حاملگی خارج رحمی ، انقباضات زایمانی، آپاندیسیت، کیستهای تخمدانی، التهاب لگنی و ... باشد .


از ناراحتی های شایع عبارتند از:


درد کشاله ران :

با بزرگ شدن رحم ممکن است خانم باردار، دردهای مبهمی را در کشاله ران احساس کند. اغلب این دردها با استراحت رفع می شود.

اگر این گونه دردها مداوم شد باید به پزشک یا سایر کارکنان بهداشتی مراجعه شود.


گرفتگی عضلات پا :

از نیمه دوم بارداری به علت بزرگی رحم و فشار روی اعصاب، گرفتگی عضلات پاها شایع است گرم نگه داشتن و ماساژ عضلات، باعث کم شدن گرفتگی عضلات وکاهش درد می شود. چنانچه با این اقدامات گرفتگی عضلات رفع نشد، ممکن است علت آن،‌اختلال کلسیم باشد. در این صورت بهتر است با پزشک مشورت شود .


خارش :

از نیمه دوم بارداری به بعد به علل مختلف از جمله بزرگ شدن رحم، به تدریج عضلات و پوست شکم کشیده می شود. در این حالت بعضی از خانمها از خارش پوست شکم وگاهی سایر نواحی بدن شکایت دارند. پوشیدن لباسهای گشاد وآزاد، حمام کردن با آب ولرم و استفاده کمتر از صابون در محل خارش، همچنین مالیدن محلولهای نرم کننده برای کاهش خارش مفید است. خاراندن پوست سبب خارش بیشتر میشود بنابراین بهتر است از این کار خودداری ودر صورت شدید بودن خارش و یا ایجاد ضایعات پوستی در ناحیه خارش به پزشک یا ماما مراجعه شود .


پوست :

در حاملگی خطوط تیره رنگی روی شکم خصوصا از ناحیه ناف به طرف پایین و ترکهایی در پوست شکم و گاهی پستان و رانها ظاهر می شود که به علت تغییرات هورمونی بوده و طبیعی است. چرب نگه داشتن این نواحی تا حدی از زیاد شدن ترکهای حاملگی جلوگیری می کند همچنین در بعضی از خانمها، لکه های قهوه ای رنگ نا منظم در صورت ظاهر می شود که آن را ماسک حاملگی گویند. معمولا بعد از زایمان این لکه ها ناپدید یا بسیار کمرنگ می شوند .


واریس :

در حاملگی گاهی به علت افزایش وزن بدن، سنگینی رحم و فشار آن به رگهای بزرگ در لگن و سیاهرگهای پشت ران وساق پا، جریان خون مختل شده و واریس ایجاد می شود. در این حالت عروق پا متورم و دردناک است درد و ناراحتی ناشی از واریس را میتوان با استراحت ونگه داشتن پاها(ساق وران) در سطحی بالاتر از سطح بدن، کم کرد. مادر باید دراز کشیده و پاهای خود را روی صندلی یا چند بالش قرار دهد و از ایستادن یا نشستن به مدت طولانی خودداری کند. پوشیدن جورابهای مخصوص با مشورت پزشک ماما نیز در این موارد توصیه می شود.