مجله درمان سرا

بنزودیازپین ها , موارد مصرف و عوارض آنها

بنزودیازپین ها , موارد مصرف و عوارض آنها
بنزودیازپین ها دسته ای از داروها هستند که در سیستم عصبی مرکزی کار میکنند و برای مواردی از جمله اضطراب ، بی خوابی ، تشنج و اختلالات خواب استفاده میشوند.

بنزودیازپین چیست

بنزودیازپین ها دسته ای از داروهای ضد اضطراب و آرام بخش ضعیف شناخته میشود که برای مواردی از جمله اضطراب و بی خوابی استفاده میشوند .بنزودیازپین ها در سیستم عصبی مرکزی کار می کنند و به نظر می رسد بنزودیازپین ها با مسدود کردن فعالیت بیش از حد اعصاب در مغز و سایر مناطق در سیستم عصبی مرکزی کار میکند.

دسته بنزودیازپین ها در نحوه کار در مغز مشابه هستند ولی از نظر قدرت عمل و مدت زمان عمل متفاوت هستند. به همین دلیل برخی از بنزودیازپین ها در درمان شرایط خاص بهتر از سایرین عمل میکنند.

نمونه های متداول بنزودیازپین ها آلپرازولام و لورازپام و دیازپام میباشد.

بنزودیازپین ها بیشتر در موارد بخوابی ، کاهش اضطراب ، اختلالات هراس و ترس ، برای درمان یا جلوگیری از تشنج ، درمان ترک الکل ، شل کننده عضلات مورد استفاده قرار میگیرد.استفاده کوتاه مدت از این داروها به طور کلی بی خطر و موثر است. با این حال استفاده طولانی مدت از این دسته داروها وابستگی می آوردو اعتیاد آور میباشد.

بنزودیازپین ها چگونه کار می کنند ؟

بنزودیازپین ها در سیستم عصبی مرکزی کار می کنند و به طور انتخابی نواحی پروتئین خاصی در مغز به نام گیرنده های GABA را اشغال می کنند. گابا به تنظیم کنترل حرکت ، بینایی ، اضطراب و بسیاری از کارکردهای مغز کمک میکند.

در مغز سه نوع GABA وجود دارد:

  • GABA-A
  • GABA-B
  • GABA-C

بنزودیازوین ها از طریق تحریک گیرنده GABAA موجب باز کردن کانال های کلر می شوند

بنزودیازپین های رایج

آلپرازولام : با نام تجاری زاناکس که در موارد اضطراب ، اختلال هراس استفاده میشود و نیمه عمر این دارو 6-26 ساعت میباشد.

کلرودیازپوکساید: این دارو برای درمان اضطراب ، بی خوابی و ترک الکل مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر این دارو 30-100 ساعت میباشد.
کلوبازام :این دارو برای درمان انواع صرع و تشنج در کودکان و بزرگسالان

کلونازپام : از این دارو میتوان برای اختلال تشنج ، اختلال هراس ، نورالژی (درد های عصبی ) بی خوابی مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر این دارو 20-50 ساعت میباشد.

کلورازپات : این دارو برای درمان تشنج کم و اضطراف مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 20-100 ساعت میباشد.

دیازپام : دیازپام با نام تجاری والیوم میباشد و دارویی برای درمان اضطراب ، آرامبخش ، اسپاسم عضلانی ، تشنج مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 20-100 ساعت میباشد.

استازولام : این دارو برای درمان بی خوابی مورد استفاده قرار میگیرد البته در استفاده کوتاه مدت میبایست مصرف شود. نیمه عمر آن 10-24 ساعت میباشد.

فلورازپام: از این دارو برای درمان بی خوابی مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 40-100 ساعت میباشد.

لورازپام: از این دارو برای درمان اضطراب ، تشنج ، آرامبخش و بی خوابی مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 10-20 ساعت میباشد.

میدازولام :این دارو برای آرام بخش ، تشنج مورد استفاده قرار میگیرد. و نیمه عمر آن 2.5 ساعت میباشد.

اگزازپام : از این دارو برای اضطراب و ترک الکل مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 5-15 ساعت میباشد.

تمازپام: از این دارو برای درمان بی خوابی به صورت موقت مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 10-20 ساعت میباشد.

تریازولام: از این دارو برای درمان بی خوابی به طور موقت و کوتاه مدت مورد استفاده قرار میگیرد و نیمه عمر آن 2-5 ساعت میباشد.

عوارض رایج بنزودیازپین ها

خواب آلودگی یا سرگیجه شایع ترین عوارض جانبی این دسته داروها میباشد.

رفتارهای غیر معمول در خواب ممکن است رخ دهد.روز بعد خواب آلودگی و اثر گیجی عوارض جانبی بنزودیازپین ها است که نیمه عمر طولانی دارند. به عنوان مثال دیازپام یا فلورازپام. اثرات جانبی آرامبخش میتواند روز بعد هم به همراه داشته باشد و باعث اختلال در رانندگی و سایر فعالیت های روزانه میشود.

به طور کلی بنزودیازپین ها باید در کوتاه مدت مورد استفاده قرار بگیرند زیرا مصرف زیاد آن ها میتواند وابستگی و اعتیاد به دارو را به همراه داشته باشد.
قطع ناگهانی این داروها می تواند مشکلات بی خوابی را برگرداند و خوابیدن را مشکل میکند و منجر به ادامه و استفاده دوزهای بالاتر بنزودیازپین ها میشود.
قطع مصرف بنزودیازپین باید به تدریج و تحت نظر پزشک انجام شود.

مصرف بنزودیازپین ها در سالمندان

برخی از بنزودیازپین ها ( دیازپام و کلردیازپوکساید ) دارای متابولیت های فعال هستند که برای مدت طولانی در سیستم باقی می مانند و این میتواند برای بیماران به خصوص بیماران مسن مشکل ساز باشد. بیماران سالخورده ممکن است نقض کبدی داشته باشند و در از بین بردن داروهای سیستم خود مشکل داشته باشند.

عوارضی مانند سرگیجه ، سردرگمی یا بی حسی ممکن است در افراد مسن که بنزودیازپین های طولانی مدت برایشان تجویز میشوند باقی بماند.

در افراد مسن از بنزودیازپین ها و غیر بنزودیازپین ها باید اجتناب شود، بهترین راهکار استفاده از داروهای ایمن که با دستورالعمل پزشک متخصص میباشد بهترین توصیه میباشد.

تداخلات دارویی با بنزودیازپین ها

بسیاری از فعل و انفعالات دارویی با بنزودیازپین ها رخ میدهد. اگر باداروهای دیگری که سیستم اعصاب مرکزی را تحت فشار قرار میدهند ترکیب شوند عوارض ها افزایش می یابند.

نمونه داروهایی که در صورت ترکیب با بنزودیازپین ها باعث عوارض های جدی میشوند عبارتند از:

  • فنوتیازین ها
  • باربیتورات ها
  • مهار کننده ها مونو آمین اکسیداز
  • داروهای ضد افسردگی
  • الکل

بسیاری از بنزودیازپین ها در کبد شکسته میشوند و هنگامی که با داروهایی که این عمل را مسدود میکنند ترکیب شوند ، سطح خون بالا می رود و منجر به عوارض جانبی میشود. لوارزپام ، اگزازپام به دلیل تعامل کمتر با آنزیم های کبدی این خطر را کمتر دارند.
بیماران نباید قبل از دستور پزشک خودسرانه دارو های بنزودیازپین ها را قطع کنند. قطع ناگهانی بنزودیازپین ها منجر به علائم ترک شدید میشود.

تداخل بنزودیازپین ها با گریپ فروت

آب گریپ فروت و گریپ فروت ممکن است با بنزودیازپین های خاصی مانند میدازولام ، تریازولام و آلپرازولام ارتباط برقرار کند. خوردن آب گریپ فروت با این داروها منجر به عوارض جانبی خطرناکی میشود.

بسیاری از بنزودیازپین ها در کبد شکسته میشوند و ممکن است با داروهایی که در کبد نیز فعالیت دارند تعامل داشته باشند. به عنوان مثال مهار کننده های 3A4 یا مهارکننده های CYP2C19 ممکن است منجر به تداخل با بنزودیازپین ها شود. برخی از بنزودیازپین ها مانند آلپرازولام ، کلردیازپوکساید ، کلونازپام و دیازپام بسترهای کامل یا جزئی CYP3A4 یا CYP2C19 هستند و توسط یک هر دو این آنزیمهای کبدی متابولیزه میشوند.

نمونه ای از داروهایی که جزء مهارکننده های CYP3A4 هستند عبارتند از :

  • کلاریترومایسین
  • کتوکونازول
  • نفازودون

فلوکونازول ، فلووکسامین ، وریکونازول نمونه از داروهایی هستند که جزء مهار کننده های CYP2C19 محسوب میشوند

استفاده بنزودیازپین ها در دوران بارداری و شیردهی

بنزودیازپین ها نباید در بارداری استفاده شود و بنزودیازپین ها به شیر مادر منتقل میشود پس نباید از بنزودیازپین ها استفاده کنند مگر اینکه توسط پزشک تجویز گردد.

فلومازنیل پادزهر بنزودیازپین ها

فلومازنیل به منظور رفع اثرات تسكين بخش بنزوديازپين ها در موارد ايجاد بيهوشي، مراقبت هاي ويژه و كاربردهاي تشخيصي به كار مي رود. بیمار با مصرف بیش از حد بنزودیازپین علائم و نشانه های نظیر توهم ، کما ، تحریک ، ضعف ، فشار خون پایین ، سرگیجه ، خواب آلودگی داشته باشد.

فلومازنیل در معکوس کردن آرام بخش که در مصرف بیش از حد بنزودیازپین اتفاق می افتد موثر است.

قطع مصرف بنزودیازپین ها

وابستگی جسمی به بنزودیازپین ها ، پس از استفاده طولانی مدت از دوزهای درمانی یا حتی پس از یک دوره درمان کوتاه مدت در برخی از بیماران ایجاد میشود.به طور کلی بنزودیازپین ها باید به آرامی قطع شوند تا علائم زیر را نداشته باشند:

  • اختلالات خواب و بی خوابی
  • بی قراری
  • اضطراب بالا
  • ضعف
  • تاری دید
  • حملات هراس
  • لرزیدن
  • گر گرفتگی
  • استفراغ و تهوع
  • سردرد
  • تشنج
  • روان پریشی
  • توهم

داروهای کوتاه مدت واکنش ترک کوتاه و شدیدتر ایجاد میکنند که معمولا طی 24 ساعت از قطع مصرف شروع میشود. بنزودیازپین ها با عملکرد طولانی تر علائم کندتر از بین می روند که به طور معمول چند روز پس از قطع شروع میشود اما در حدود 7 روز به اوج خود می رسند.

کاربردهای متداول دسته بنزودیازپین ها

درمان اضطراب

اضطراب و نگرانی یک مشکل شایع است . با این حال هنگامی که نگرانی ها و اضطراب ها بیش از چند ماه طول بکشد و در فعالیت های روزمره عادی اثر بگذارد به یک اختلال اضطراب تبدیل میشوند. این بیماری بیشتر در افراد مسن شاید است.

درمان دارویی به میزان اضطراب ، ویژگی ها و سن بیمار بستگی دارد. افرادی که تمایل به استفاده از این داروها را ندارند میتوانند روش های درمان شناختی رفتاری و آرامش درمانی را پیش بگیرند. ورزش روزانه برای بسیاری از بیماران مبتلا به اضطراب بسیار مفید است.
داروهای ضد افسردگی برای بسیاری از بیماران خط اول درمان محسوب میشوند و بنزودیازپین ها ممکن است در درمان اضطراب و افسردگی نقش کمکی داشته باشند.

مصرف داروهای بنزودیازپین ها با دوز کم برای 2 تا 6 هفته توصیه می شود.

بنزودیازپین های متداول مورد استفارده برای درمان اضطراب شامل آلپرازولام ، کلونازپام ، دیازپام و لورازپام است. بنزودیازپین ها به دلیل خطر ایجاد آرامش بیش از حد باید در افراد مسن با احتیاط مصرف شود.

درمان بی خوابی

بنزودیازپین نیز برای درمان بی خوابی و اختلالات خواب نیز استفاده میشود. تفاوت آنها با هم در مدت زمان باقی ماندن آنها در بدن است. به عنوان مثال ، لورازپام مدت بسیار کوتاه تری نسبت به دیازپام دارد و خروج آن از بدن سریع تر از دیازپام میباشد به همین دلیل عوارض کمتری نسبت به دیازپام دارد. از طرف دیگر دیازپام میتواند روزها در سیستم بدن باقی بماند و خطر بروز عوارض طولانی مدت بخصوص در افراد مسن را افزایش دهد.
از بنزودیازپین ها در درمان بی خوابی میبایست برای مدت کوتاهی بین 2 تا 4 هفته استفاده شود.

اختلال هراس

اختلال هراس نوعی اختلال اضطراب است. فرد مبتلا به اختلال هراس دارای حملات هراس است . حملات هراس ممکن است با سایر اختلالات خلقی مانند افسردگی ، اضطراب همراه باشد. اختلال هراس میتواند یک بیماری طولانی مدت و مزمن باشد. اما با داروهایی که علائم را کاهش میدهند قابل درمان است.
رفتار درمانی و داروهای ضد افسردگی ، مهار کننده های بازگشت سروتونین -نوراپی نفرین ، سروتونین و ایمی پرامین درمان های اول هستند. داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مانند نورتریپیلین نیز موثر هستند.
بنزودیازپین ها در ابتدای درمان برای کاهش علائم مورد استفاده قرار میگیرند. بنزودیازپین ها مانند کلونازپام ، لورازپام ، برای حملات هراس مفید هستند. بنزودیازپین ها میبایست به مرور قطع گردند تا از علائم ترک مانند بی خوابی و اضطراب جلوگیری کند.
بیشتر ضرر و خطر بنزودیازپین ها وابستگی شدید آن ها میباشد

آرام بخشی رویه ای

داروهایی که به بیمار در آرامش و جلوگیری از درد( بیهوشی ) در دندانپزشکی و پزشکی مورد استفاده قرار میگیرد. بنزودیازپین ها مانند دیازپام یا میدازولام اغلب مورد استفاده قرار میگیرد.
این روش آرام سازی برای جراحی های سرپایی یا روش هایی که به بیمار اجازه میدهند همان روز به حانه برگردد مورد استفاده قرار میگیرد. استفاده این دارو در مواردی مانند اندوسکوپی ، کولونوسکوپی ، کشیدن دندان عقل ، بیوپسی و روشهای جراحی های سرپایی میباشد.

بنزودیازپین ها که بیشتر برای ارام سازی مورد استفاده قرار میگیرند با توجه به طول عمل آنها طبقه بندی میشوند. دیازپام طولانی ترین نیمه عمر را دارد و میدازولام کوتاه ترین مدت نیمه عمر را دارد.

در افراد مسن یا چاق یا کسانی که اختلال کبدی دارند ممکن است اثر آرام بخش طولانی میباشد.

تشنج

بنزودیازپین ها اغلب در درمان تشنج مورد استفاده قرار میگیرند.

داروهای کلوبازام ، کلونازپام ، کلرازپات ، دیازپام ، لورازپام ، میدازولام برای این درمان مورد استفاده قرار میگیرد.
این داروها برای اکثر تشنج ها و تشنج های حاد یا طولانی مدت یا صرع وضعیتی ، بنزودیازپین داخل وریدی (IV) یا رکتوم درمانی انتخاب اولیه است. بیماری های صرع وضعیتی اورژانسی محسوب میشود که ببیش از 30 دقیقه فعالیت تشنج مداوم وجود دارد.

کلونازپام یک بنزودیازپین است که بیشتر برای کنترل طولانی مدت و پیشگیری از بیماری های مزمن تشنج استفاده میشود. با این حال به طور کلی بنزودیازپین ها اولین انتخاب برای پیشگیری از تشنج نیستند.

بنزودیازپین ها به دلیل ایجاد تحمل در تعداد زیادی از بیماران برای کنترل طولانی مدت مناسب نیستند.