مجله درمان سرا

دیورتیکولیت چیست و علائم و راه درمان این بیماری

دیورتیکولیت چیست و علائم و راه درمان این بیماری دیورتیکولیت التهاب یا عفونت کیسه های کوچک به نام دیورتیکول است که در امتداد دیواره روده ها ایجاد میشود.این بیماری قابل درمان است و یکی از علائم آن درد و گرفتگی در سمت چپ بدن میباشد.

 


دیورتیکولیت التهاب یا عفونت کیسه های کوچک به نام دیورتیکول است که در امتداد دیواره روده ها ایجاد میشود.تشکیل کیسه ها ، خود یک وضعیت نسبتا خوش خیم است که به عنوان دیورتیکولوزیس شناخته میشود. بیماری جدی تر دیورتیکولیت ، ممکن است از آبسه کوچک در یک یا چند کیسه تا عفونت گسترده یا سوراخ شدن روده را درگیر میکند.

این کیسه ها میتوانند در هر کجای دستگاه گوارش رشد کنند ، اما معمولا در انتهای روده های نزولی و سیگموئید واقع در سمت چپ شکم تشکیل میشوند.آنها اغلب در اولین بخش روده کوچک رخ میدهند ، این موارد بندرت مشکلاتی ایجاد میکنند.

اگر مبتلا به دیورتیکولوز هستید ، ممکن است حتی از آن اگاهی نداشته باشید زیرا معمولا بدون درد هستند.علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • گرفتگی در سمت چپ شکم شما که پس از عبور گاز ، این گرفتگی ناپدید میشود.
  • خون قرمز روشن در مدفوع
  • علائم دیورتیکولیت قابل توجه تر است و شامل درد و تب شدید میباشد.

دیورتیکولیت ممکن است حاد یا مزمن باشد. شکل حاد دیورتیکولیت میتواند با یک یا چند حمله شدید عفونت و التهاب بروز کند. در دیورتیکولیت مزمن ، التهاب و عفونت ممکن است فروکش کند ، اما انها ممکن است هرگز پاک نشوند.
التهاب دیورتیکولیت در نهایت میتواند مجر به انسداد روده شود ، که میتواند باعث یبوست ، مدفوع نازک ، اسهال ، تورم شکم یا نفخ و درد شکم شود. اگر انسداد ادامه یابد درد شکم و حساسیت بیشتر میشود و ممکن است حالت تهوع و استفراغ را تجربه کنید

عوارض دیورتیکولیت

در صورت عدم درمان ، دیورتیکولیت ممکن است منجر به عوارضی شود که نیاز به جراحی دارد از جمله:

ممکن است در اطراف دیورتیکول آلوده آبسه شکل بگیرند. اگر این موارد در دیواره روده شکل بگیرد ممکن است شما به پریتونیت مبتلا شوید که یک عفونت بالقوه کشنده است که نیاز به درمان فوری دارد.ایجاد زخم و این زخم ها منجر به تنگی یا انسداد روده شود.

اگر یک دیورتیکول آلوده به یک اندام مجاور برسد و اتصال بین انها ایجاد شود ممکن است فیستول ایجاد شود. این اغلب در بین روده بزرگ و مثانه اتفاق می افتد و منجر به عفونت کلیه میشود. فیستول ها میتوانند کمتر بین روده بزرگ و یا مهبل اتفاق بیفتند.

علائم دیورتیکولیت

  • درد و گرفتگی شدید شکم که معمولا در سمت چپ بدتر است و با لمس ناحیه افزایش میابد
  • حالت تهوع
  • لرز یا تب
  • نفخ
  • اسهال یا مدفوع نازک ، یبوست
  • خونریزی رکتوم

 در چه زمان به پزشک مراجعه کنید

  • تب ، لرز ، تورم شکم یا استفراغ
  • وجود خون در مدفوع
  • درد شدید یا مداوم
  • شکم شما سفت و سخت است و هنگام حرکت احساس درد میکنید.

علل و درمان دیورتیکولیت

پیری و وراثت عوامل اصلی در ایجاد دیورتیکولوزیس و دیورتیکولیت است، اما رژیم غذایی نیز نقش دارد. خوردن رژیم غذایی با فیبر کم و حاوی غذاهای پالایش شده زیاد خطر را افزایش دهد.

در جوامع غربی ، 10% از افراد بالای 40 سال سرانجام دچار دیورتیکولوز میشوند. این رقم در افراد بالای 60 سال به حداقل 50% می رسد. دیورتیکولیت در حدود 10% -25% از مبتلایان به دیورتیکولوز رخ میدهد.

عدم وجود فیبر منجر به افزایش فشار دیواره روده برای دفع مدفوع از طریق روده بزرگ میشود. این باعث افزایش فشار میشود که منجر به تشکیل کیسه در نقاط ضعف در دیواره روده بزرگ میشود.

افزایش فشار به همراه غذای کم مصرف در این کیسه ها میتواند دیواره شکاف را از بین ببرد، باعث التهاب و عفونت احتمالی باکتریایی میشود که میتواند منجر به دیورتیکولیت شود.

 

تصویر 3

 

خونریزی دیورتیکولی

وقتی سوراخی بین یک  کیسه و عروق خونی ایجاد شود ،خونریزی رخ می دهد.این حالت می تواند موجب خونریز ی زیاد بطور ناگهانی شود که خون  در مدفوع ظاهر می شود. این حالت بدون درد است   و  معمولا خونریزی خودبخود متوقف می شود ، اما در موارد نادر خونریزی می تواند به اندازه ای شدید باشد که نیاز به تزریق خون وجراحی پیدا کند.اگر شما خونریزی دارید سریعا به پزشکتان اطلاع دهید

نحوه تشخیص دیورتیکولیوز و دیورتیکولیت

اگر فکر میکنید دیورتیکولیوز یا دیورتیکولیت دارید با پزشک خود مشورت کنید. پزشک شما میتواند آزمایشاتی را برای تشخیص شرایط انجام دهد از جمله:

  • سی تی اسکن یا پرتونگاری برای مشاهده روده ها و بافت های اطراف و استخوان ها
  • کولونوسکوپی ، آزمایشی که در آن از یک لوله با نور انعطاف پذیر برای بررسی داخل روده استفاده میشود.

البته اگر مورد حاد دیورتیکولیت وجود داشته باشد ، کولونوسکوپی میتواند به روده شما اسیب برساند. پزشک به جای کلونوسکوپی ممکن است فقط سی تی اسکن را توصیه کند ، که میتواند در تایید تشخیص دیورتیکولیت مفید باشد.

درمان دیورتیکولیت و دیورتیکولیوز

با اصلاح رژیم غذایی میتوانید شانس ابتلا به عفونت را به حداقل برسانید.
اگر مورد خفیف دیورتیکولیوز داردی ممکن است پزشک به شما رژیم غذایی پر فیبر تجویز کند تا مطمئن شود روده به طور منظم حرکت میکند و احتمال ابتلا به دیورتیکولیت را کاهش دهد.
اگر مبتلا به دیورتیکولیت هستید باید اطمینان حاصل کنید که به طول کامل بهبود می یابد و از عوارض خطرناک جلوگیری میکنید.

دیورتیکولیت با استفاده از اصلاحات رژیم ، انتی بیوتیک ها و احتمالا جراحی درمان میشود.

عفونت دیورتیکولیت خفیف ممکن است با استراحت ، نرم کننده های مدفوع ، یک رژیم غذایی ، آنتی بیوتیک ها برای مبارزه با عفونت و احتمالا داروهای ضد اسپاسم درمان شود.

اگر دچار سوراخ یا عفونت شدیدتر شده اید ، احتمالا میبایست در بیمارستان بستری شوید تا تا بتوانید آنتی بیوتیک داخل وریدی دریافت کنید.تغذیه شما میبایست داخل وریدی انجام شود تا زمانی که کولون بهبود یابد. علاوه بر این با انجام کولوستومی موقتی ، آبسه های آلوده را تخلیه کرده و به روده استراحت داده شود. کولوستومی شکافی ایجاد میکند به نام استوما ، بنابراین روده شما درون کیسه ای که به قسمت جلوی شکم متصل است خالی میشود.
اگر چندین حمله دیورتیکولیت حاد داشته باشید ، پزشک بخواهد بخش اسیب دیده روده را از بین ببرد. در صوتی که درمان داخل وریدی به طور موثر حمله دیورتیکولیت را درمان نکند ممکن است به عمل جراحی نیاز داشته باشید.
برای جلوگیری از یبوست باید روزانه حداقل هشت لیوان 8 بنوشید. اگر یبوست شده اید ، آلو یا آب آناناس ممکن است به عنوان ملین طبیعی جوابگو باشد. رژیم کم چربی را دنبال کنید. چربی باعث عبور مواد غذایی از طریق روده میشود در حین حملات حاد دیورتیکولیت ، مایعات را انتخاب کنید زیرا دیورتیکول ملتهب و حساس است.

در دوره های بهبودی بخشی از رژیم غذایی شما میبایست موارد زیر باشد که از فیبر فراوانی دارند :

  • سبزیجات پخته شده
  • میوه های پخته شده
  • سیب
  • ماست پروبیتویک

چه موقع جراحی لازم می شود؟

دیورتیکولیتی که به درمان دارویی پاسخ ندهد،  نیاز به جراحی دارد.جراحی معمولا شامل تخلیه چرک وبرداشتن قطعه ای  از روده بزرگ که حاوی دیورتیکول است ، می باشد.
برداشتن دیورتیکول خونریزی دهنده  برای بیماران با خونریزی مداوم لازم است.همچنین جراحی برای هر دیورتیکول که به داخل مثانه نفوذ کرده و موجب عفونت ادراری و عبور گاز از دستگاه ادراری  شده و برای درمان انسداد روده لازم است.

 

تصویر 2

رژیم غذایی دیورتیکولیت

بسیاری از متخصصان بر این باورند که رژیم غذایی کم فیبر میتواند منجر به دیورتیکولوز و دیورتیکولیت شود.
اگر علائم شدید ناشی از دیورتیکولیت را تجربه میکنید پزشک ممکن است رژیم مایع را به عنوان بخشی از درمان شما توصیه کند که میتواند شامل موارد زیر باشد

  • آب
  • آب میوه
  • آبگوشت

به تدریج پزشک توصیه می کند که قبل از غذاهای پر فیبر از غذاهای کم فیبر مانند نان، گوشت ، مرغ ، ماهی ، تخم مرغ ، لبنیات شروع کنید.فیبر نرم شده کمک میکند تا مدفوع راحت تر از روده بزرگ عبور کند. همچنین باعث کاهش فشار در دستگاه گوارش شود.

بسیاری از مطالعات نشان میدهند که خوردن غذاهای سرشار از فیبر میتواند به کنترل علائم کمک کند. زنان زیر 50 سال میبایست روزانه 25 گرم و بالای 50 سال 21 گرم فیبر مصرف کنند و مردان زیر 50 سال روزانه 38 گرم فیبر و بالای 50 سال 30 گرم فیبر مصرف کنند.

چند غذای سرشار از فیبر برای وعده های غذایی:

  • نان سبوس دار، ماکارانی و غلات
  • لوبیا
  • میوه های تازه مانند سیب، گلابی ، آلو
  • سبزیجات مانند : کدو ، سیب زمینی ، نخود فرنگی ، اسفناج

 مواد غذایی برای جلوگیری از دیورتیکولیت

در گذشته پزشکان توصیه میکردند که افراد مبتلا به دیورتیکولر از مواد غذایی دیر هضم مانند آجیل ، ذرت ، پاپ کورن جلوگیری کنند. زیرا معتقد بودند که این غذاها ممکن است در دیورتیکول گیر کرده و منجر به التهاب شود. اما تحقیقات اخیر میگوید که هیچ مدرک علمی برای این موضوع وجود ندارد.

در حقیقت ، آجیل و دانه ها از مواد غذایی پر فیبر هستند که برای افراد مبتلا به بیماری دیورتیکولی مناسب است.

 پیشگیری از ابتلا به دیورتیکولیت

بهترین راه برای پیشگری از دیورتیکولیت ، اصلاح رژیم غذایی و شیوه زندگی است.

با اضافه کردن نان های سبوس دارد ، جو دوسر ، غلات سبوس دارد ، میوه های تازه ،فیبر و سبزیجات به رژیم غذایی فیبر بیشتری را در رژیم غذایی خود بیاورید. البته باید مراقب باشید که فیبر را بتدریج به ژیم غذایی خود اضافه کنید. تغییر ناگهانی رژیم غذایی پر فیبر میتواند باعث نفخ و گاز شود.

  • در صورت افزایش فیبر به رژیم غذایی خود ، مایعات زیادی بنوشید ( حداقل هشت لیوان آب در روز )
  • از غذاهای تصفیه شده مانند آرد سفید ، برنج سفید و سایر غذاهای فراوری شده خودداری کنید
  • با امتحان کردن نرم کننده های مدفوع بدون نسخه از یبوست جلوگیری کنید.آلو ، آب آلو ملین های طبیعی بسیار مناسبی یباشند.
  • به طور منظم ورزش کنید. ورزش میتوند به عضلات موجود در روده شما کمک کند و باعث تحریک منظم عملکرد روده شود.
سلب مسئولیت :مطالب و مقالات صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک مربوطه مشورت کنید.