مجله درمان سرا

عوارض و نحوه مصرف قرص و پماد تتراسایکلین

عوارض و نحوه مصرف قرص و پماد تتراسایکلین
تتراسیکلین یا تتراسایکلین داروی آنتی بیوتیک است که در درمان عفونت های قفسه ی سینه، دهان، دستگاه تناسلی و گاز گرفتگی حیوانات و آکنه و رزاسه یا جوش های قرمز استفاده میشود

تتراسایکلین چیست؟

تتراسیکلین یا تتراسایکلین داروی آنتی بیوتیک است که جهت درمان برخی عفونت های باکتریایی توسط پزشک تجویز می شود.تتراسیکلین یک آنتی بیوتیک باکتریواستاتیک است که بعد از انتقال فعال به درون باکتری، به صورت برگشت پذیر به زیر واحد 30S ریبوزوم باکتری متصل شده و باعث مهار سنتز پروتئین توسط باکتری می گردد.

این دارو در درمان عفونت های مربوط به قفسه ی سینه، دهان، دستگاه تناسلی و عفونت های ناشی از بعضی گزش ها و گاز گرفتگی حیوانات استفاده می شود.تتراسایکلین همچنین گاهی جهت درمان ناراحتی های پوستی مزمن مانند آکنه (جوش های چرکی) و رزاسه (جوش های قرمز) تجویز می شود.

تتراسایکلین در اشکال دارویی کپسول تتراسایکلین 250 میلی گرم و پماد موضعی تتراسایکلین 3 % و پماد چشمی 1 % میباشد

موارد مصرف تتراسایکلین :

کپسول تتراسایکلین (که ممکن است مردم آن را با نام قرص تتراسیکلین بشناسند)، در درمان عفونت های ناشی از ارگانیسم های حساس استفاده می شود. همچنین در عفونت های بدون عارضه مجرای ادرار، اندوسرویکال و رکتال کاربرد دارد.
کپسول تتراسایکلین، برای درمان بیماری های بروسلوز یا تب مالت و همچنین پماد تتراسایکلین برای جوش یا آکنه و شیگلوز یا اسهال خونی باسیلی نیز استفاده می شود. همچنین در درمان بیماران مبتلا به گونوره و سیفلیس که به پنی سیلین حساس هستند نیز کاربرد دارد.
پماد تتراسایکلین موضعی 3 درصد، در درمان موضعی عفونت های چرکی سطح پوست ناشی از ارگانیسم های حساس مصرف می شود (همچنین پماد تتراسایکلین 3 درصد برای زخم،  پماد تتراسایکلین برای سوختگی و همچنین پماد تتراسایکلین برای ختنه و سایر آسیب های پوستی استفاده می شود تا از عفونت های چرکی پیشگیری نماید). همچنین پماد تتراسایکلین موضعی 3 درصد (مانند پماد تتراسایکلین ناژو 3 درصد) در درمان موضعی جوش های پوستی یا آکنه کاربرد دارد.
پماد تتراسایکلین چشمی، در عفونت های سطحی چشم ناشی ار ارگانیسم های حساس کاربرد دارد و همچنین درمان کمکی (همراه با داروهای سیستمیک) در بیماری تراخم محسوب می شود.

تصویر 2

روش و مقدار مصرف تتراسایکلین:

مصرف تتراسایکلین در بالغین:

با توجه به نوع و شدت عفونت از دوز 250 میلی گرم تا 2.5 گرم هر 6 ساعت یک بار از راه خوراکی استفاده می شود.

مصرف تتراسایکلین در کودکان بالای 8 سال:

با توجه به نوع و شدت عفونت از دوز 25 تا 50 میلی گرم بر کیلوگرم هر 6 ساعت یک بار از راه خوراکی استفاده می شود.

نحوه مصرف کپسول تتراسایکلین برای درمان جوش یا آکنه

در بالغین و نوجوانان:

ابتدا 250 میلی گرم (یک کپسول) از راه خوراکی هر 6 ساعت یک بار؛ سپس 500 میلی گرم (دو کپسول) هر 6 ساعت مصرف می شود.

مصرف پماد تتراسایکلین موضعی :

بالغین و کودکان: یک یا دو بار در روز بر روی موضع مالیده می شود

مصرف پماد تتراسایکلین چشمی:

بالغین و کودکان: یک لایه نازک از پماد تقریبا به طول یک سانتیمتر هر 2 تا 4 ساعت بر بروی ملتحمه قرار داده می شود

 تصویر 1

موارد منع مصرف تتراسایکلین:

  • تتراسایکلین در افرادی که حساسیت مفرط به دارو دارند، منع مصرف دارد.
  • تتراسایکلین در بارداری به خصوص در نیمه دوم بارداری منع مصرف دارد.
  • تتراسایکلین در کودکان زیر 8 سال منع مصرف دارد.

تداخلات دارویی تتراسایکلین:

  • تتراسایکلین اثر داروهای ضد انعقادی خوراکی را افزایش می دهد.
  • مصرف تتراسیکلین باعث کاهش تاثیر داروهای ضد بارداری خوراکی می شود.
  • مصرف همزمان آنتی اسید ها، کلسیم، آهن و منیزیم با ایجاد کمپلکس غیر قابل حل با تتراسیکلین باعث کاهش جذب این دارو می شوند.
  • مصرف همزمان کلستیرامین، جذب تتراسیکلین خوراکی را کاهش می دهد.
  • مصرف همزمان لبنیات یا غذا های حاوی کلسیم با ایجاد کمپلکس غیر قابل حل با تتراسیکلین باعث کاهش جذب این دارو می شوند

عوارض جانبی تتراسایکلین

اعصاب مرکزي: سرگيجه، سردرد، زيادي فشار داخل جمجمه.
پوست: بثورات ماکولي پاپولي و اريتماتو، کهير، حساسيت به نور، افزايش پيگمانتاسيون، تغيير رنگ ناخنها و دندانها.
دهان: گلودرد، التهاب زبان.
دستگاه گوارش: بي اشتهايي، ناراحتي اپي گاستر، تهوع، استفراغ، اسهال، التهاب مخلوط دهان، آنتروکوليت، جارحات التهابي در ناحيه مقعدي ـ تناسلي، اختلال در بلع، ازوفاژيت.
خون: نوتروپني، ائوزينوفيلي، ترومبوسيتوپني.
تنفسي: ايست تنفسي.
ساير عوارض: واکنش هاي آنافيلاکتوئيد، تغيير رنگ دائمي دندان، تأخير در رشد استخوان (در مصرف کودکان زير 8 سال)، واکنش هاي حساسيتي، status asthmaticus

 

تصویر 3

هشدارها در مورد تتراسایکلین (Tetracycline)

علاوه بر ملاحظات مربوط به تمامي تتراسيکلين ها، رعايت موارد زير نيز توصيه مي شود:

1ـ رشد بيش از حد ارگانيسمهاي غيرحساس بايد بررسي شود. علائم بروز عفونت ثانويه باکتريايي و قارچي در بيمار ارزيابي شود. زبان بيمار از نظر بروز علائم عفونت مونيليايي بررسي گردد. رعايت بهداشت دهان اهميت بسيار دارد. در صورت بروز عفونت ثانويه، بايد مصرف دارو قطع شود. علائم حياتي، بخصوص درجه حرارت بدن بيمار ، به دقت پيگيري شود.
2ـ بروز اسهال که ممکن است ناشي از تحريک موضعي يا عفونت ثانويه باشد، بايد پيگيري شود.
3ـ در مصرف دارو به طور نادر pseudotumor cerebri مشاهده گرديده است.
4ـ مصرف اين دارو در کودکان باعث هيپرپيگمانتاسيون بافت ها، هيپوپلازي و تغيير رنگ دائمي دندان گرديده است. در سنين زير 8 سال استفاده نشود

مصرف تتراسایکلین در بارداری و شیردهی:

تتراسایکلین در بارداری نباید مصرف شود.
همچنین تتراسایکلین در شیر ترشح می شود و مصرف تتراسایکلین در شیردهی توصیه نمی شود.

 

پیش از مصرف تتراسایکلین

قبل از مصرف داروی تتراسایکلین، حتما تاریخ مصرف آن را کنترل نمایید. در صورت مصرف فراورده های تاریخ گذشته احتمال بروز سندرم شبیه فانکونی و سندرم شبیه LE وجود دارد.

کپسول تتراسیکلین را با معده خالی (یک ساعت قبل و یا دو ساعت بعد از غذا) همراه با یک لیوان آب مصرف نمایید.
مصرف تتراسایکلین همراه با غذا (مواد غذایی، شیر و لبنیات) جذب تتراسایکلین را تا 50 درصد کاهش می دهد. در صورت بروز علایم گوارشی، تتراسایکلین را همراه غذا مصرف نمایید ولی مواد غذایی مصرفی نباید حاوی شیر و یا لبنیات باشد.
از مصرف آنتی اسید، مکمل های حاوی کلسیم، منیزیم و آهن با فاصله 1 تا 3 ساعت پس از مصرف تتراسیکلین خوراکی، پرهیز نمایید.

مصرف همزمان کپسول تتراسایکلین با قرص های ضد بارداری باعث می شود اثر قرص های ضد بارداری کاهش یابد، بنابراین خانم هایی که تحت درمان با تتراسایکلین هستند و از روش جلوگیری با قرص های ضد بارداری استفاده می کنند، باید این نکته را مورد توجه قرار دهند.

در صورت بروز علائم عفونت ثانویه مانند رویش زواید سیاه رنگ و خزه مانند روی زبان، خارش و ترشح واژینال، مدفوع شل و آلرژی، حتما به پزشک اطلاع دهید.

پماد تتراسیکلین موضعی 3 درصد نباید با چشم، بینی یا دهان تماس پیدا کند.

محل مورد نظر جهت استفاده از پماد تتراسیکلین موضعی، باید ابتدا توسط آب و صابون شسته شود، سپس خشک گردد و پس از آن دارو روی موضع مالیده شود.

پماد موضعی تتراسیکلین اگر روی لباس، ملحفه یا وسایل دیگری مالیده شود باعث رنگی شدن و لکه دار شدن آن می شود.

استفاده از پماد تتراسایکلین برای درمان جوش صورت، در اکثر موارد بعد از 2 تا 8 هفته درمان حاصل می شود ولی گاهی ممکن است دوره درمان تتراسایکلین برای جوش تا 12 هفته نیز طول بکشد.