مجله درمان سرا

علائم و راه درمان بیماری فتق در کودک

علائم و راه درمان بیماری فتق در کودک
بیماری فتق اتفاقی رایج در بچه ها است.در خیلی از موارد فتق زمانی به وجود می آید که بخشی از یک اندام داخلی از طریق یک سوراخ و یا شکاف در اطراف بافت که به بیرون هل داده می شود.

ممکن است فکر کنید فتق بیماری مخصوص بزرگسالان است، اما در واقع اتفاقی رایج در بچه ها بوده و درصد قابل توجهی از جراحی های انجام شده روی کودکان را به خود اختصاص داده است. در خیلی از موارد فتق زمانی به وجود می آید که بخشی از یک اندام داخلی از طریق یک سوراخ و یا شکاف در اطراف بافت که به بیرون هل داده می شود.

فتق ممکن است در خیلی از محل های بدن و جسم مانند مغز و حفره های شکمی به وجود آید. اما اغلب فتق ها در کودکان در نواحی کشاله ران و ناف رخ می دهد. اغلب فتق ها مشکل پزشکی و طبی جدی نداشته اما گاهی ممکن است شدید شوند و یا حتی تهدیدی برای جان بیمار شود. بنابراین مهم است که وقتی با آن مواجه می شوید پیگیری های درمانی را انجام دهید. همچنین توانایی تشخیص فتق در کودکان می تواند بسیار کمک کننده باشد.

شناسایی فتق های کشاله ران


۱- به دنبال برآمدگی های تورم مانند در کشاله ران باشید

نشانه های بارز هر فتقی تورم، برآمدگی و یا تورم های حباب مانند است که روی بدن قابل لمس و مشاهده است. فتق های کشاله ران در کودکان اغلب در بین قسمت های پایینی شکم با ران اتفاق می افتد و ممکن است برآمدگی (البته نه همیشه) تا نواحی جنبی کودک نیز کشیده شود.

برخی از فتق های کشاله ران از اول مراحل پیدایش برآمده و متورم هستند و برخی دیگر هرگز قابل توجه و مشاهده نیستند. برخی از فتق هایی که جزئی بوده و خود به خود از بین می روند معمولاً تنها زمانی که کودک سرفه می زند، می خندد و یا گریه می کند و یا هر کار دیگری که ناحیه شکمی را درگیر کند، انجام می دهد، مشخص می شود. این گونه فتق ها اغلب وقتی کودک سر پا می ایستد بیشتر مشخص هستند.


۲- اگر احتمال فتق در کشاله ران می دهید به دنبال ارزیابی پزشکی باشید

حدود ۴/۳ کل فتق های تشخیص داده شده در منطقه ی کشاله ران اتفاق می افتد. این قسمت نقطه ای خاص برای فتق در میان دختران کوچک و به ویژه پسران است. زیرا بسته نشدن نا به جای مجرای کشاله ران (به خاطر پایین آمدن بیضه در نوزادان پسر قبل از تولد) می تواند به آسانی مسیر را برای بیرون زدگی روده فراهم سازد.

چک کردن مدام کشاله ران و سایر انواع فتق در کودکان می بایستی بخش منظم و همیشگی از مراقبت های کودکان و اطفالمان باشد.
می توان گفت همه ی فتق های کشاله ران منجر به درمان توسط جراحی خواهند شد. حتی اگر به خودی خود این فتق ها از بین بروند، تقریباً می توان گفت اغلب در صورتی که مجرای کشاله ران بسته نباشد دوباره عود کرده و به وجود می آیند.
هر گونه فتق کشاله ران می بایستی توسط پزشک و یا پرستاران متخصص در بیماری های کودکان (CPNP) مورد معاینه قرار بگیرند. اگر فتق به خودی خود از بین نرود و یا قابل مشاهده نباشد که پزشک بتواند آن را سر جای خودش برگرداند به احتمال زیاد جراحی فوری مورد نیاز است. البته جراحی ساده ای است که معمولاً دوره ی درمان کوتاهی دارد.


۳- ببینید که آیا برآمدگی ها از بین می روند یا همچنان باقی مانده اند

فتق های تقلیل پذیر که به وجود می آیند و خود به خود از بین می روند صدمات جدی ندارند اما می بایستی توسط پزشک معاینه شوند. از طرفی دیگر فتق های ماندگار، در محل ایجاد گیر کرده و برجستگی همیشگی و مداومی خواهد داشت که می بایستی فوراً توسط پزشک معاینه شود.

این گونه فتق ها به سرعت آسیب نمی رسانند اما می توانند خیلی زود تبدیل به فتق هایی شوند که انسداد ایجاد می کنند و می بایستی هر چه سریع تر جراحی شوند.


۴- شناسایی علائمی که حیاتی و اورژانسی است ضروری است

همانطور که از اسم این فتق ها پیداست (انسداد کننده)، این فتق ها می توانند باعث قطع جریان خون به قسمت برجسته شده روده شوند (یا اندام دیگر که متورم شده) و این می تواند سبب آسیب های جبران ناپذیری به اندام ها، در مدت کوتاهی شود، همچنین می تواند منجر به سرازیر شدن پیامدهای منفی دیگر گردد.

اگر کودکتان برآمدگی فتق با دردهای قابل توجه در ناحیه اندام تناسلی خود، استفراغ، حالت تهوع، بد اخلاقی های زیاد، تب و یا دردناک و قرمز شدگی یا تغییر رنگ برآمدگی دارد، احتمالاً فتق از نوع انسداد کننده است و بایستی کودک را فوراً به نزدیک ترین اورژانس محل ببرید. منتظر نمایید، عکس العمل فوری، ایمن تر است و پشیمانی به بار نمی آورد.


شناسایی فتق های نزدیک ناف

۱- به دنبال برجستگی در قسمت ناف باشید

فتق های ناف در اثر منفذی در بافت های عضلانی اطراف ناف از طریق بند ناف قبل از تولد به وجود می آید. همچنین این نوع برجستگی ها درست روی ناف و یا خیلی نزدیک به آن به وجود می آیند.

اغلب فتق های نافی، اصولاً تقلیل پذیر بوده یعنی ظاهر می شوند و خود به خود از بین می روند. آن ها معمولاً زمان هایی به وجود می آیند که کودک گریه می کند و یا هر گونه زور و کششی در ماهیچه های شکمی وجود داشته باشد (مانند سرفه کردن و یا خنده های از ته دل).
بنابراین اگر نقطه های برآمده نافی را دیدید که خود به خود از بین رفت، فوراً فرض را بر این نگذارید که فتق خوب شده است، هر از گاهی کودک را بویژه وقتی به حد طولانی گریه می کند، چک کنید.

۲- با تأیید پزشک خود، منتظر بمانید و فرآیند فتق را زیر نظر بگیرید

فتق های نافی اکثراً در نوزادان و بچه های کوچک رخ می دهد و اغلب خود به خود قبل از اینکه کودک به سن مدرسه رفتن برسد، از بین می رود (اگر در سن دو سالگی نباشد) آن ها به ندرت سبب مسائل سلامتی قابل توجه می شوند، اما اگر نسبت به آن شک دارید می بایستی همیشه به وضعیت جسمی کودک خود توجه داشته باشید. چراکه همیشه درباره بچه های کوچک ایمنی بهتر از پشیمانی است.

ممکن است پزشک به شما بگوید که چشم از فتق بر ندارید و هر گونه تغییر و یا علائم جدید را به او گزارش دهید. نیازی نیست اگر به چیزی در فتق نافی شک کردید به کودک حمله کرده و او را به اورژانس ببرید، مگر آنکه علائم قابل توجهی (مانند استفراغ، دردهای شدید، قرمزی، تب و…) را مشاهده کنید. که نشان دهنده ی مشکل جدی است و می بایستی هر چه زودتر کودک را به مراکز رسیدگی به کودکان برسانید.
در بسیاری از اقوام و فرهنگ ها، والدین سنتی، سعی در کاهش فتق های نافی با چسباندن سکه های کهنه روی سوراخ ناف دارند. متأسفانه این کار، خطر آلودگی و عفونت ناف را با میکروب ها و یا در مواردی میکروب های خطرناک تر، مانند بتولیسم، افزایش می دهد و می بایستی از آن پرهیز کنند.

۳- در صورتی که جراحی مورد نیاز و ضروری بود انجام دهید

اغلب فتق های نافی خود به خود خوب شده و ظرف مدت چند سال اولیه کودک بودن ایجاد مشکل سلامتی خاصی، از بین می رود. اگر فتق باعث ناراحتی و شرمندگی کودک شود، زمانی که کمی بزرگتر شد، یک جراحی ساده را پیشنهاد می کنیم هرچند خیلی جراحی ضروری نیست.

اگر فتق بعد از سن چهار یا پنج سالگی مجدداً اتفاق افتاد، و بزرگتر از دو اینچ بوده و یا سایزش بزرگتر شده و سبب درد می شود، به احتمال زیاد می بایستی با جراحی برداشته شود.
در برخی موارد نادر، فتق های نافی همراه با علائمی خطرناک مانند حالت تهوع و استفراغ های مداوم، دردهای قابل توجه، قرمزی، تغییر رنگ، و تورم هستند که نیاز به توجهات پزشکی فوری دارند.


فتق های کودکی

۱- عوامل خطرناک در مورد فتق کودکان را شناسایی کنید

هر کودکی ممکن است به فتق مبتلا شود، اما ژنتیک های خاص و عوامل محیطی می تواند در برخی از کودکان احتمال مبتلا شدن را افزایش دهد. اگر می دانید که کودکتان در معرض خطر بالایی برای مبتلا شدن به فتق هست، می بایستی بیشتر مراقب و حساس باشید و مرتب احتمال وقوع آن ها را چک کنید.

فاکتورهای خطر زای رایج برای فتق های دوران کودکی شامل: تاریخچه و سابقه ی خانوادگی (احتمال را ۱۰٪ افزایش می دهد)، نارس بودن هنگام تولد (احتمال را ۳۰٪ افزایش می دهد)، جنسیت مذکر (فتق ها با درصد قابل توجهی بیشتر در مردان و در هر سنی رایج است)، فیبروم های کیت مانند و یا چیزهای شبیه آن، سرفه های مزمن، یبوست های مزمن، اضافه وزن و سابقه ی فتق های قبلی، می باشد.
فتق های نافی اغلب در کودکان با نژاد افریقایی رایج تر است.

۲- روی رایج ترین انواع فتق در کودکان تمرکز کنید

 بسیاری از انواع مختلف فتق ها در درجه اول می تواند بیشتر در منطقه شکمی بین سینه و باسن رخ دهد. همینطور جاهای دیگر در بدن که در این مقاله معرفی نشدند. با این حال فتق های ناحیه کشاله ران و یا نافی از انواع شایع در کودکان هستند.

به عنوان مثال ممکن است که کودک فتق hiatal داشته باشد (هل داده شدن معده به سمت دیافراگم و داخل شده به سینه) که از نقص های مادر زادی ست، اما این فتق می تواند در بزرگسالان بالای ۵۰ سال اتفاق بیفتد. می توانید از : چگونه بدانیم که فتق داریم، دیدن کنید تا مثال های دیگر فتق را بشناسید.


۳- بدانید که چه زمانی می بایست به پزشک مراجعه کنید

هر زمان شک کردید که کودکی مبتلا به فتق شده است می بایستی وضعیت جسمی او را گزارش دهید. پزشک به شما توصیه خواهد کرد که فتق را زیر نظر بگیرید و او را برای معاینه و یا موارد نادر تحت توجهات فوری پزشکی به بیمارستان یا اورژانس بیاورید.

در صورتی که به فتق مسدود کننده شک داشتید فوراً به نزدیک ترین اورژانس مراجعه کنید چراکه این فتق می تواند جریان خون را به اندام متوقف سازد. به دنبال دردهای قابل توجه، حالت تهوع و استفراغ، قرمزی و یا تغییر رنگ، تب و تورم مداوم باشید.
فتق های نافی اغلب بودن بازگشت مجدد خود به خود ناپدید می شوند، فتق های ناحیه کشاله ران، ممکن است ناپدید شوند اما در صورت جراحی نشدن اغلب دوباره عود می کنند. بنابراین بهتر است در هر حالتی با پزشک تماس بگیرید.


سایر فتق های جدی شامل: فتق های دیافراگمی، ک نقص مادرزادی نادر که باعث می شود ارگان های داخلی شکمی به داخل دیافراگم هل داده شوند و وارد حفره ی سینه شوند. فتق های فلزی، که بافت های فلزی در وضعیتی غیرعادی، به طرف کاسه ی سر، حرکت کرده و وارد آن می شوند که معمولاً به دلیل آسیب های سر، تومورها، و یا سایر ضربه هایی که باعث آسیب به سر می شود، به وجود می آید که سبب تورم مغز می گردد. Omphalocele و Gastroschisis یک نقص مادرزادی بوده که در این حالت روده های نوزاد در هنگام تولد خارج از بدن او هستند.


۴- معلومات بیشتری در رابطه با فتق ها به دست آورید

به ویژه اگر کودک شما در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به فتق است، با یک متخصص بیماری های کودکان درباره ی علائمی که می بایست در فرآیند فتق به دنبال آن باشید، صحبت کنید. کشف زود هنگام هر نوع فتق معمولاً می تواند از پیامد های منفی ناشی از آن جلوگیری کند.