مجله درمان سرا

بیماری سلیاک چیست و چگونه کنترل میشود؟

بیماری سلیاک چیست و چگونه کنترل میشود؟
بیماری سلیاک یک بیماری است که روده کوچک به گلوتن در غذاها حساسیت نشان میدهد.افراد مبتلا به این بیماری نمیتوانند گلوتن را در دستگاه گوارش خود تحمل کنند.

بیماری سلیاک یک بیماری است که روده کوچک به گلوتن در غذاها حساسیت نشان میدهد.افراد مبتلا به این بیماری نمیتوانند گلوتن را در دستگاه گوارش خود تحمل کنند.

در یک فرد سالم روده کوچک روکشی با بافت کرکی و سفت و سخت دارد که بدن شما میتواند واد مغذی از مواد غذایی را جذب و از ان استفاده کند.

در این بیماری گوارشی پرزهای روده باریک آسیب دیده و در جذب مواد اختلال دارد. در صورتیکه بیماران مبتلا به سلیاک پروتئینی از دسته گلوتن (gliadin) که در برخی از غلات مانند گندم، جو، چاودار و گاه جوی دوسر وجود دارد را مصرف کنند دچار علایم عدم تحمل می شوند. ظاهراً ورود گلوتن به سلولهای پرزهای روده موجب پاسخ سیستم ایمنی می شود.

واکنش التهابی ایجاد شده موجب تحلیل پرزهای روده (villous atrophy) وکاهش فعالیت آنزیمهای روده می شود. چون بخش عمده ای از جذب مواد غذایی در روده در پرزهای روده انجام می گیرد تخریب پرزها موجب سوء جذب می شود.

اغلب موارد بیماری سلیاک، ژنتیکی هستند. بیماری سلیاک واگیردار یا سرطانی نیست. این بیماری معمولاً به هنگام دوران شیرخوارگی یا اوایل کودکی (دو هفتگی تا یک سالگی) آغاز می شود. امکان دارد علایم هنگامی ظاهر شوند که کودک اول بار شروع به خوردن غذاهای حاوی گلوتن می کند. در بزرگسالان، علایم ممکن است به تدریج و در عرض چند ماه یا حتی چند سال پدیدار شوند. شیوع سلیاک در اروپا یک در پانصد است. دراستان تهران نیز ۱۵۰ مبتلا به این بیماری شناسایی شده اند. بیماری سلیاک هم چنین به نام های اسپروی غیر حاره ای و آنتروپاتی حساس به گلوتن هم نامیده می شود.

علائم  بیماری سلیاک چیست؟

برخی از افراد مبتلا به بیماری سلیاک ممکن است علائم خاصی را متوجه نشوندو بعضی دیگر علائم بسیار شدیدتری دارند. علاوه بر این ممکن است که این وضعیت برای چندین سال خاموش شود و سپس در شرایطی به طور ناگهانی علائم آن ظاهر میشود.

علائم بیماری سلیاک ممکن است شامل موارد زیر باشد

  • اشتها نادرست
  • از دست دادن وزن
  • پوسیدگی یا درد شکمی
  • تهوع و استفراغ
  • اسهال
  • یبوست
  • عبور باد
  • زخمهای دهان

وقتی علائم شروع می شود؟

کودکان مبتلا به بیماری سلیاک معمولا بعد از شروع غذا خوردن غذاهای جامد و قبل از رسیدن به دو سالگی علائم خود را تجربه می کنند.

با این حال، بعضی از افر اد بیماری سلیاک را بعدا در زندگی تجربه میکنند و ممکن است علائم اولیه را در بزرگسالی مشاهده کنند.

علائم ممکن است به طور ناگهانی یا بیش از یک دوره طولانی مدت ایجاد شوند.

خطرات بیماری سلیاک

در بیشتر موارد، بیماری سلیاک به عنوان یک تهدید بزرگ برای سلامتی نیست. مهمترین مسئله این است که در اسرع وقت تشخیص داده شود تا تغییرات غذایی در جهت پیشگیری از عواقب جدی این بیماری صورت گیرد.

برای افرادی که مبتلا به بیماری سلیاک هستند،جذب ویتامین ها و مواد معدنی از مواد غذایی به دلیل تغییرات در روده، مشکل تر است. به طور خاص، افراد مبتلا به بیماری سلیاک اغلب مشکل جذب آهن از مواد غذایی خود را دارند.

علاوه بر این، کودکان مبتلا به بیماری سلیاک رشد خود را از دست بدهند، زیرا قادر به جذب مواد مغذی مورد نیاز از روده کوچک نیستند.

آیا بیماری سلیاک ارثی است؟

بله، بیماری سلیاک می تواند از والدین به ارث برده شود و افرادی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند بیشتر احتمال دارد تحت تاثیر قرار گیرند. با این حال، هر کسی ممکن است علائم بیماری سلیاک را تجربه کند.

مراقب باشید که کودک شما در چند روز اول و چند هفته اول پس از دادن غذاهای جامد چه واکنشی را نشان میدهند.

چگونه بیماری سلیاک تشخیص داده می شود؟

اغلب افراد مبتلا به بیماری سلیاک ابتدا به پزشک میروند زیرا علایم مانند خستگی، استفراغ، اسهال و از دست دادن وزن را تجربه می کنند.

آزمایش خون معمولا اولین گام تعیین کننده علت این علائم است

آیا درمان برای بیماری سلیاک وجود دارد؟

متاسفانه هیچ درمان ای برای بیماری سلیاک وجود ندارد. با این حال، می توان آن را با یک رژیم غذایی خاص کنترل کرد تا علائم تاثیر منفی بر زندگی شما نداشته باشد.

گلوتن چیست و کجا یافت می شود؟

گلوتن یک نوع پروتئینی است که در برخی از غذاها که ما می خوریم وجود دارد. این می تواند در بسیاری از دانه ها و غلات مانند گندم، چاودار، جو، جو و سبوس یافت شود.

علاوه بر این، هر محصولی که از این دانه ها ساخته شده، ممکن است حاوی گلوتن باشد. به عنوان مثال، آرد گندم معمولی حاوی گلوتن و همچنین هر غذای ساخته شده با آرد مانند نان، کیک و بیسکویت است.

گلوتن در برنج یا ذرت وجود ندارد، بنابراین این دانه های جایگزین مناسب برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک است.

رژیم غذایی برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک

رژیم غذایی برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک این است که از غذاهایی با گلوتن جلوگیری کنند.

مواد غذایی که باید اجتناب شود عبارتند از:

  •  گندم
  • جو
  • نان
  • پاستا
  • ارد
  • بلغور جو دوسر
  • کیک ها
  • بیسکوییت
  • ماهی تار شده یا مرغ

بهتر است با یک متخصص تغذیه صحبت کنید که می تواند به شما کمک کند تا تغییرات تغذیه ای برای شما مفید باشد.

یک رژیم غذایی بدون گلوتن نباید خسته کننده باشد! همانطور که این یک شرایط معمول است، اغلب محصولات جایگزین بدون گلوتن در بسیاری از فروشگاه ها وجود دارد. شما حتی می توانید آرد بدون گلوتن را برای تولید و محصولات مبتنی بر آرد در خانه پیدا کنید!