مجله درمان سرا

کپسول سفالکسین چیست و موارد مصرف آن

کپسول سفالکسین چیست و موارد مصرف آن
سفالکسین (با نام انگلیسی: Cephalexin) و نام تجاری کفلکس یا سپورکس ، به گروه دارویی آنتی بیوتیک های سفالوسپورین تعلق دارد و برای درمان طیف وسیعی از عفونت های باکتریایی مورد استفاده قرار می گیرد.

کپسول سفالکسین چیست؟

سفالکسین (با نام انگلیسی: Cephalexin و نام تجاری: کفلکس یا سپورکس) به گروه دارویی آنتی بیوتیک های سفالوسپورین تعلق دارد و برای درمان طیف وسیعی از عفونت های باکتریایی مورد استفاده قرار می گیرد.

سفالکسین به نام سفالوسپورین نسل اول نیز شناخته شده زیرا یکی از اولین سفالوسوپورین هایی است که تولید و به بازار عرضه شده است. سفالکسین از دسته داروهای آنتی بیوتیک وسیع الطیف می باشد و بر روی انواع مختلفی از میکروب ها می تواند اثر کند.

اشکال دارویی سفالکسین:

کپسول سفالکسین 250 میلی گرم 

کپسول سفالکسین 500 میلی گرم

پودر جهت تهیه سوسپانسیون خوراکی: 125 میلی گرم و 250 میلی گرم بر 5 میلی لیتر

مکانیسم اثر داروی سفالکسین

 سفالكسین عمدتاً باكتری كش است ، ‌ولی ممكن است نقش باكتریواستاتیك نیز داشته باشد. فعالیت این دارو به ارگانیسم موجود و نفوذ آن در بافت، مقدار مصرف دارو و سرعت تكثیر ارگانیسم بستگی دارد.سفالكسین به پروتئینهایی كه محل اتصال پنی سیلین است پیوند می‌ یابد و بدین طریق، ساخت دیواره سلولی باكتری را مهار می‌ كند.

فارماكوكینتیک سفالکسین

مصرف خوراکی به سرعت و کامل از دستگاه گوارش جذب میشود. غذا جذب سفالکسین را به تاخیر می اندازد ولی مانع جذب آن نمیشود. سفالکسین متابولیزه نمیشود.سفالكسین عمدتاً به صورت تغییر نیافته در ادرار و از طریق ترشح لوله‌ای در كلیه و فیلتراسیون گلومرولی دفع می‌ شود.همودیالیز یا دیالیز صفاقی سفالكسین را از بدن خارج می‌ كند. 

نحوه مصرف سفالکسین

در بزرگسالان

  • مقدار 250 - 100 میلی گرم هر شش ساعت به صورت خوراکی
  • مقدار  50 میلی گرم هر 12 ساعت

حداکثر دوز روزانه 4 گرم میباشد

در کودکان

مقدار mg/kg 12-6 به صورت خوراكی هر 6 ساعت تا حداكثر 25 mg/kg هر 6 ساعت یا 4 گرم در روز مصرف می‌ شود.

در كودكان بزرگتر از یك سال با عفونتهای پوستی یا فارنژیت استرپتوكوكی، ‌دوز دارو می‌ تواند به صورت هر 12 ساعت مصرف شود.

میزان مصرف برای درمان پیلونفریت

500 میلیگرم به صورت خوراکی و هر 6 ساعت یکبار به مدت 14 روز

 عوارض جانبی سفالکسین

درد شدید شکم، اسهال رقیق یا اسهال خونی،یرقان (زرد شدن چشم‌ها یا پوست)،ه سادگی کبود شدن، خونریزی غیر طبیعی (از بینی، دهان، واژن یا مقعد)، لکه‌های قرمز یا ارغوانی‌رنگ در زیر پوست،ادرار ناچیز یا عدم ادرار،به سادگی کبود شدن، خونریزی غیر طبیعی (از بینی، دهان، واژن یا مقعد)، لکه‌های قرمز یا ارغوانی‌رنگ در زیر پوست ،تلاطم و پریشانی، گیجی، توهم داشتن از علائم این دارو میباشد که در صورت بروز هر کدام از این علائم به پزشک مراجعه کنید.

اسهال،سرگیجه، احساس خستگی،سردرد،درد مفاصل،خارش واژن یا ترشحاتی از واژن، از عوارض جانبی متداول داروی سفالکسین میباشد که در صورت شدت به پزشک مراجعه کنید.

تداخل دارویی با سفالکسین

در صورت مصرف همزمان سفالوسپورین ها با آمینوگلیكوزیدها یا وانكومایسین احتمال بروز مسمومیت كلیوی افزایش می یابد. اثر ضدانعقادی وارفارین در صورت مصرف همزمان با این دارو ممكن است افزایش یابد.

سایر داروهای انتی بیوتیک مانند : داکسی سایکلین ، آزیترومایسین ، آمپی سیلین ، آموکسی سیلین ، کوآموکسی کلاو ، پنی سیلین و …
داروهای دیابت و کاهش دهنده قند خون مانند وارفارین
مکمل ها و مولتی ویتامین ها مانند ول وومن و …
داروهای گیاهی
داروهایی پیشگیری از بارداری مانند : لوونورژسترول و …

منع مصرف سفالکسین

درصورت وجود سابقه حساسیت مفرط به سفالوسپورین ها پنی سیلین ها و مشتقات آنها یا پنی سیلامین یا بیماری پورفیری ،نباید مصرف شود.

 توصیه ها و مراقبت های پرستاری

در برخی موارد سفالکسین برای افراد مبتلا به نارسایی کلیه نیاز به کاهش دوز دارد.

به منظور از تجمع سمی دارو در بیماران دچار اختلال عملکرد کلیه، در مواردی که کلیرانس کراتینین کمتر از 40 میلی‌لیتر بر دقیقه است، دوز سفالکسین باید کاهش یابد.

مصرف این دارو در جواب آزمایش بیماران دیابتی ممکن است تغییراتی ایجاد کند.

در صورت مصرف طولانی مدت، آزمایشات دوره‌ای جهت بررسی وضعیت کبدی و کلیوی که توسط پزشک تجویز می‌شود، لازم می‌باشد.

حتی‌ در صورت‌ احساس‌ بهبودی‌، داروی‌ تجویز شده‌ را تا آخر مصرف‌ کنید تا عفونت‌ بدنتان‌ درمان‌ شده‌، از عود بیماری‌ جلوگیری‌ شود.

سفالکسین توسط اسید معده تخریب نمی شود ولی اگر همراه با غذا مصرف شود جذب آن دچار اختلال می شود پس بهتر است با معده خالی مصرف شود

 مصرف در دوران بارداری و شیردهی

به نظر نمی‌رسد که سفالکسین برای جنین آسیبی در پی داشته باشد. در هر صورت، اگر باردار هستید، به پزشک خود اطلاع دهید.

سفالکسین می‌تواند در شیر مادر نفوذ پیدا کرده و باعث ایجاد آسیب‌هایی در نوزاد شود. اگر در دوران شیردهی قرار دارید، به دکتر خود اطلاع دهید.

مراحل تهیه سوسپانسیون خوراکی:

برای تهیه سوسپانسیون سفالکسین باید از آب جوشیده سرد شده استفاده کرد اگر از آب نجوشیده استفاده شود اثر آنتی بیوتیک از بین می رود. ابتدا باید پودر را کاملا تکان داد که از هم باز شود و بهم چسبیده باقی نماند، سپس آب جوشیده سرد شده تا خط نشانه روی ظرف اضافه شود و در نهایت شیشه را به خوبی تکان دهید تا به شکل سوسپانسیون در آید. ظرف دارو باید نیم ساعت به صورت ساکن قرار گیرد، در این مدت سطح دارو از خط مورد نظر پایین تر می آید که دوباره مقداری آب به آن اضافه نمایید تا به سطح مشخص باز گردد.